SİZİ TANIYABİLİRMİYİZ?
Adım Muhammed Enes YILMAZ, 1957 yılından itibaren saray önünde kuruyemiş dükkânı işletiyoruz, dükkânımız deden kalma bir dükkân ve 3. nesil olarak ben devam ettiriyorum.
BU SEKTÖRE NASIL BAŞLADINIZ?
Ben bu mesleğe çocukluğumdan beri babamın yanında çırak olarak başladım, o da babasının yanında bu şekilde başlamış ortalama 2006 - 2007 yılından beri çıraklıktan ustalığa doğru giden bir serüvenimiz var.
ŞEKERLERİNİZİ NEREDEN NASIL GETİRTİYORSUNUZ?
Genel olarak şekerlemelerimiz kendi imalatımız olmakla beraber ağırlık olarak Afyon, Hatay ve Gaziantep üzerinden de çalıştığımız lokum ve şekerlemelerimiz var.
ÜRÜNLERİNİZ DE KALİETE VE STANDART BELGESİ VAR MI?
Tabi ki glikoz içermez belgelerimiz var, tarım ve sağlık bakanlığından almış olduğumuz belgelerimiz var, özellikle alırken ve satarken de dikkatli ediyoruz, toptancıdan alırken de yine bu belgelere dikkat ederek satın alıyoruz. Halkımızın da teveccühü bu yönde olduğu için Karaköprüde’de ikinci şubemizi açma imkânımız oldu, 2 aydır da Karaköprü’de satışlarımız başladı.
ÜRETİMİNİ NASIL YAPIYORSUNUZ?
Ekseriyet olarak üzüm pekmezi ile yapılan Şanlıurfa tabiriyle şıra denilen ürünlerin imalatını kendimiz yapıyoruz. Çekçek, kesme, bastık, cevizli sucuk, fıstıklı sucuk bunlar ve çeşitleri var. Dut pekmezi, üzüm pekmezi ve saf üzüm suyu ile yapılan şeker hastaları için ürettiğimiz çeşitlerimiz var. Aynı zamanda Şanlıurfa’ya özgü Şanlıurfa lokumu üretiyoruz, Şanlıurfa lokumunu da üzüm pekmezi ile üretiyoruz, bunun formülü ve üretimi Türkiye’de bizden başka hiç kimse de yok. Lokumumuzun tanıtımını sağ olsun gerek ŞURKAV vakfı, gerek valiliğimiz, gerek de belediyelerimizin desteğiyle Şanlıurfa gündeminde ve fuarlarımızda, İstanbul, Ankara ve Bursa’da tanıtımlarımız yapılıyor.
NE TÜR ŞEKER ÇEŞİTLERİNİZ VAR?
Şuan kendi üretimimiz olan badem şekerlerimiz var, badem şekerlerimizde de 3- 4 çeşidimiz bulunmakta, bunların içinde tarçınlı olan, az şekerli ve çok şekerli olan var, leblebi şekerimiz de var. Bir de Şanlıurfa’ya özgü eski büyüklerimizin bildiği kendir tohumu şekerlerimiz var, maziyi ve geçmişte yapılanları yok etmemek adına yapmış olduğumuz belli başlı şekerlerimiz de var.
SİZDE BULUNAN ŞEKERLERİN FAYDALARI VE ZARARLARI NEDİR?
Tabi ki her şeyin azı yarar çoğu zarardır, şekerlerimizde de aslında %100 şeker pancarı kullandığımız için garantisini veriyoruz. Ürünlerimiz hiçbir şekilde glikoz, renklendirici ve tatlandırıcı içermiyor, bu amaçla çalışıyoruz zaten bizden bir defa alışveriş yapan insan ürünlerimizden çok memnun kalıp 2. ve 3. defa gelmesi çok güzel bir şey, işletenler kuşaktan kuşağa olduğu için müşteriler de kuşaktan kuşağa oluyor, dedemin dedesinden bu yana gelen müşterilerimiz var.
İNSANLARIN ŞEKERLERE İLGİLERİ NASIL?
Şuan insanların ekseriyet olarak şeker ve lokuma günümüz ekonomisinden dolayı lükse kaçtığı için satışlarımızda azalma oldu. Geçen yıla göre hatta önceki yıllara göre baya gözle görülebilir bir azalma var, inşallah her şey uygun bir fiyata gelir biz de eski hizmetimizi vermeye devam ederiz.
ŞEKER ALIRKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ?
Şeker alırken önemli olan aldığınız ürünün %100 şeker pancarından üretilmesidir, ürünü alırken bunu üreten firmaya sormak aslında çok doğal bir şey, üretim izni ve içeriğini alırken ben bunu öğrenmek istiyorum dediğinizde size bir belge vermek zorundalar. Şeker alırken saf şeker olması lazım örneğin glikoz, tatlandırıcı, renklendirici gibi bu tarz ürünlerin kullanılmaması lazım, bu gibi ürünlerin kullanılmış olduğu şekerler fiyat olarak çok düşük olurlar ve biraz daha parlak renkli olurlar, aynı zamanda da dış yapısı lastik kıvamına gelir.
ŞEKERLERİNİZ DİYABET HASTALARINA UYGUN MU?
Diyabet hastaları için şekerlerimizde fazla ürünümüz yok, onlar için ürettiğimiz sadece üzüm sucuğumuz var, onu da saf üzüm suyu ile üretiyoruz demem o ki saf üzümü ve suyunu pekmeze çevirmeden önce üretiyoruz, biliyorsunuz ki kaynatılmadan ve değişme uğramadan önce üzümün şekerlenmesi daha az oluyor. Pekmeze döndüğü zaman daha bir şekerli kıvama geliyor, biz de onalr için üzüm pekmezine çevirmeden saf üzüm suyuyla yapmış olduğumuz üzüm sucuğumuz var, bunu tavsiye ediyoruz ama yine de çok yememek kaidesiyle.
MESLEĞİNİZ YETERİNCE TANITILIYOR MU?
Üretim yapan bir firmayız ama aslında ne yazık ki kuruyemiş ve şekerleme kültürü Şanlıurfa da siz de biliyorsunuz ki yok. Biz bunu oturtmaya çalışıyoruz inşallah önümüzde ki zamanlarda da evlere sıcak çerez ve şekerleme servisi yapılarak bu kültürü Şanlıurfa’ya oturtmak istiyoruz.
ŞANLIURFA BU SEKTÖRDE NE DURUMDA?
Şuan çevre illere bakarsak Gaziantep, Kahramanmaraş ve Hatay’da şeker, sucuk ve lokum üretimi tabi ki Şanlıurfa’yı katlar. Şanlıurfa’da zaten böyle profesyonel alanda 1 veya 2 firma var bildiğim kadarıyla, biz bu sektörün üretimini yapıp kendi tezgâhımızda satıyoruz ama gönül ister ki Şanlıurfa’nın da büyük firmaları olsun.
GÜNCEL FİYATLARINIZ HAKKINDA BİLGİ VERİRMİSİNİZ?
Şuan paket şeker dediğimiz dökme olan şekerlerimizin kilo fiyatları 60 liradan başlayıp 100 liraya kadar çıkıyor, kendi özel yaptığımız badem şekerlerimiz de 100 liradan başlayıp 150 liraya kadar çıkıyor. Çekçek, bastık ve kesme ürünlerimiz de 80 liradan başlıyor 250 liraya kadar artıyor.
TEKNOLOJİNİN GELİŞMESİ MESLEĞİNİZİ NASIL ETKİLEDİ?
Dükkânımız 1957 yılından itibaren çarşıda bulunan bir dükkân olduğu için internet alışverişine ayak uyduramadık. Ayak uyduramamamızın sebebi aslında eski esnaflıktan gelme, eski kafadan gelme örneğin ben ürünümü çok güzel üretirim tezgâhımda da sorun yaşamadan satarım gibi bir düşüncemiz vardı. Tabi ki hem pandeminin çıkması hem de teknolojinin gelişmesiyle insanlar evlere teslim istiyorlar, biz de bunun farkına vardık ve inşallah önümüzde ki hafta internet alışverişine ayak uydurmaya başlayacağız.
MESLEĞİNİZDE SORUNLAR YAŞIYORMUSNUZ?
Mesleğimiz de şuan yaşamış olduğumuz sorun güncel fiyat artışlarıdır, biz bunu müşteriye yansıtmamaya çalışıyoruz. Müşteriye yansıtmadığımız zaman da kârdan zarar ediyoruz. , örneğin herhangi bir ürünü 2 ay önce 50 liraya satıyordum, bu ürün bana 35 liradan geliyordu sonra bu ürün 40 – 45 lira oluyor biz de en sonunda kardan zarar edelim müşteriye yansıtmayalım derken o ürün bize 50 liraya gelmiş oluyor. Burada çok büyük sorunlar yaşıyoruz şeker konusunda, ham madde konusunda artık takip edilemez bir artış var, eskiden örneğin şeker bu yılın başlangıcında 90 liraysa yılsonuna doğru en fazla 92 liraya kadar yükselirdi ama bugün böyle bir takip söz konusu değil. Şeker ve ham madde alırken arayıp fiyat soruyoruz ama her gün de fiyatlar yükseliyor, bunları da müşteriye yansıtmamak çok zor.
BU KONUDA BURADAN YETKİLİLERE NELER SÖYLEMEK İSTERSİNİZ?
Yetkililere çok da söylenecek bir şey yok, her şey göz önünde onların da gördüğünü düşünüyorum, ekonomik durum düzelmesi, gerekirse hammadde bazında ki ürünlerin tekelleşmesi lazım, demem o ki devlet tarafından satılması lazım.
MESLEĞİNİZ DE ÇIRAK VEYA ELEMAN BULABİLİYORMUSUNUZ?
Aslında ürünler imalattan geldiği için biz de daha çok burada 15 yaşında başlanılır, bizim başladığımız 8 – 9 yaşlarında başlanılır. Badem nasıl seçilir, şeker nasıl tartılır, imalatta çalıştığımız makineler nasıl çalıştırılır, tüp nasıl açılır, nasıl yakılır ve kontrol edilir bunları söylemek çok kolay ama öğrenmek gerçekten 10 – 15 yıl alıyor. Buraya 15 yaşında çalışmaya gelen bir insan benim yaşıma 25 – 26 yaşlarında artık ben ustayım kendi dükkânımı açabilirim pozisyonunda oluyor. Çok da çocuk işçi çalıştırma taraftarı değiliz ama devletimiz eğitim politikalarında meslekler için, şekerleme ve üretim için biraz daha çalışmalar yaparsa ve üniversiteler, meslek liseleri için buna benzer bölümler açılırsa hem bizim açımızdan hem de ülkemizin kalınması açısından çok güzel olur.
GEÇEN YILLARA ORANLA İŞLERİNİZ NE DURUMDA?
İşlerimiz geçen yıllara oranla git gide düşüyor, pandeminin etkisi çok büyüktü ve bizi etkiledi gerçekten. Siz de biliyorsunuz ki dükkânımız çarşıda ve hafta sonları bile açamadık çünkü burada ev, alışverişe gelecek bir insan yok ondan dolayı hala daha pandeminin yaralarını sarmaya çalışıyoruz. Sağ olsun devletimiz KOSGEB üzerinden pandemiden etkilenen esnaflara faizsiz kredisi vardı onu kullandık, yaramıza derman oldu ama geçen yıl dükkânın önünde 60 – 70 liraya sattığımız fıstığı bu yıl 230 liradan almaya başladık. Şuan fıstığın tezgâha geliş maliyeti 230 lira, çok aşırı bir maliyet yükselmesi oldu maliyetten zarar etmeye başladık, geçen yıl elimizde 1 ton ürün varsa bu yıl elimizde 100 – 200 kilo var.
MESLEĞİNİZDE REKABET VAR MI?
İlla ki her meslekte vardır, satmış olduğumuz ürüne göre müşteri kitlemiz var, uygun olarak satmış olduğumuz ürünümüz ve kendimiz ürettiğimiz için de rekabete girmemiş oluyoruz.
MESLEĞİNİZİ İLERLEYEN YILLARDA NEREDE NASIL GÖRÜYORSUNUZ?
İlerleyen yıllarda düşüncemiz profesyonel olarak üretime geçmemiz, şubeleşmek ve bu yönde adımlar atıyoruz hem ekonomi konusunda hem de insanların alışveriş rahatlığı konusunda teknolojiye de ayak uydurursak, Allah izin verirse hayal ettiğimiz noktaya gitmeyi planlıyoruz ama tabi ki bunlar kader kısmet, mesleğimizde ve ülkemizde neler olacağını kestiremiyoruz.
SON OLARAK BURADAN İNSANLARA ŞEKER HAKKINDA NELER SÖYLEMEK İSTERSİNİZ?
Bol bol şeker yiyelim şeker gibi olalım, tatlı yiyelim tatlı konuşalım, biliyorsunuz ekonomik sıkıntılar ve Şanlıurfa’nın sıcakları insanlara sinir ve stres katmakta o yüzden bu sinir ve stresten şeker yiyerek uzaklaşalım diyorum.
BİZE ZAMAN AYIRDIĞINIZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM
Ben teşekkürederim.
